18. yy’a Ait Manzum Bir Remil Risalesi: Risale-i Keşfi
Makale özeti: Klasik Türk edebiyatı, kaynakları açısından geniş bir konu yelpazesini bünyesinde barındırmaktadır. Bu kaynaklardan biri de gelecekle ilgili bilgiler elde etme üzerine temellendirilmiş ilimlerdir. Fal ilminin bir şubesi olarak kabul edilen remil ilmi de bu ilimlerden biridir. Temelde bir tahta üzerine kum taneleri dökmek ve çeşitli işlemlerden sonra belli şekilleri elde edip bu şekiller vasıtasıyla gelecekle ilgili yorumlarda bulunmaya dayanan remil ilmi, klasik edebiyat mensupları tarafından da kabul görmüş ve şiirlerde çeşitli yönleriyle işlenmiştir. Bazı manzumeler ise bu ilmin esaslarını konu edinmektedir. Çalışmanın konusu da remil ilminin 16 şeklinin mahiyetini anlatan manzum bir remil risalesidir. Keşfî mahlaslı bir şair tarafından 18. yy’da kaleme alınan bu risale, temelde detaylı bir giriş bölümü ve her bir şeklin sorularını, ahkamlarını, mahiyetlerini bildiren 48 bölüm dahil toplam 49 bölümden oluşmaktadır. Dönemine göre nispeten sade bir Türkçeye sahip olan eser, mesnevi nazım şekliyle, aruzun fâʿilātün fāʿilātün fāʿilün kalıbıyla kaleme alınmış ve Kırım Hanlığı mensuplarından Mübarek Giray (sultan)’a ithaf edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle remil ilmiyle ilgili kısa bir giriş yapılmış, sonrasında risale; müellifi, sebeb-i telifi, içerik ve yapı özellikleri açısından incelenerek transkripsiyonlu metni verilmiştir. Böylece remil ilmiyle ilgili manzum bir risale gün yüzüne çıkartılmış ve alanın araştırmacılarının istifadesine sunulmuştur.
Yayın bilgileri: Dergi: HİKMET-Akademik Edebiyat Dergisi (Journal Of Academic Literature) · Yazarlar: Ahmet ALKAN · DOI: 10.28981/hikmet.1981876
