Hz. Peygamber Dönemi’nde Yaşanan Kayıplara Verilen Tepkilerin Günümüz Yas Teorileri Bağlamında Değerlendirilmesi Makale özeti: Bu çalışma, Hz. Peygamber’in yaşadığı kayıpları, yaslı kimselere yaklaşımını ve vefatı karşısında sahabenin tepkilerini çağdaş yas kuramları çerçevesinde incelemektedir. Çalışmada sahih ve hasen hadisler esas alınmış, siyer ve tabakât haberlerinden kaynak değerleri gözetilerek yararlanılmıştır. Rivayetler lafız ve bağlamları ile klasik şerhler dikkate alınarak tematik biçimde değerlendirilmiştir. Bulgular hüznün ve gözyaşının meşru görüldüğünü, taşkın söz ve davranışların ise sınırlandırıldığını göstermiştir. Bu tutum, Worden’ın yasın acısıyla yüzleşme görevi ve Gross’un duygu düzenleme yaklaşımıyla karşılaştırılmıştır. Hz. Hatice’ye gösterilen vefa süregelen bağ yaklaşımıyla, Hz. Ebû Bekir’in sorumluluklarını sürdürmesi dayanıklılıkla, vahye dayalı hitabesi ise kaybın kabulü ve anlamlandırılmasıyla ilişkilendirilmiştir. İstircâ‘, sabır, ecir ümidi ve yaslıya fiilî yardım; nebevi yas anlayışının dinî ve toplumsal özelliklerini ortaya koymaktadır. Çağdaş kuramlar bu tecrübelerin bazı psikolojik yönlerini açıklamakla birlikte rivayetlerin dinî ve ahlaki içeriğini bütünüyle karşılamamaktadır. Çalışma, rivayetlerden klinik tanı veya bütün Müslümanlara genellenebilir bir yas modeli çıkarmamaktadır. Yayın bilgileri: Dergi: HADITH · Yazarlar: Süleyman ABANOZ, Muhammet Seyyit BALABAN · DOI: 10.61218/hadith.1980892
