Kurum / kaynak: Özyeğin Üniversitesi.
ABSTRACT The present study is a mixed method study conducted with adolescents. The quantitative part of the study aims to examine the level of life satisfaction and selfesteem of a) working and non-working adolescents b) of adolescents who are forced to work and those who work on their own volition and c) the effect of family interdependence on the life satisfaction and self-esteem of working adolescents. Analysis revealed that working adolescents had higher levels of life satisfaction than non-working adolescents. The interaction between gender and the working status was also significant indicating that working girls had higher levels of life satisfaction as compared to non-working girls, whereas the difference between the life satisfaction scores of working and non-working males was not significant. Although results for self-esteem yielded no significant results, univariate analyses revealed that working girls had significantly higher levels of self-esteem than nonworking girls. The qualitative part aimed to provide an in-depth understanding of the meaning of working adolescents as it is perceived by working and non-working adolescents. The sample included 25 adolescents and thematic analyses revealed positive evaluations such as "enjoying working", "financial benefits" and "assisting family", whereas negative evaluations reflected themes such as "loss of educational opportunities", "heavy work demands", and that "adolescence is not the time to work". Cultural context of Pakistan, the school-attendance of the working adolescents as well as the female empowerment by bringing in money for the household are factors considered when discussing the results. Keywords: Self esteem; Adolescents; Pakistan; Life satisfaction; Working adolescents; Self confidence ÖZET Bu tez çalışması ergenlerle gerçekleştirilmiş karma-yöntemli bir çalışmadır. Araştırmanın niceliksel bölümü a) bir işte çalışan ve çalışmayan ergenlerin yaşam doyumu ve özgüven düzeylerini b) zorunlu olarak çalışan ve kendi isteği ile çalışan ergenlerin yaşam doyumu ve özgüven düzeylerini ve c) aile bağlılığı düzeyinin çalışan ergenlerin yaşam doyumu ve özgüveni üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Analiz sonuçları çalışan ergenlerin çalışmayan ergenlere kıyasla daha yüksek yaşam doyumu düzeyine sahip olduklarını göstermiştir. Ancak cinsiyet faktörünün analizi bu farkın çalışan kızlardan kaynaklandığını ortaya koymuştur. Buna göre, çalışan kızların yaşam doyumu çalışmayan kızlardan fazladır, ancak çalışan ve çalışmayan erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Özgüvene ilişkin analizler yine çalışan kızların çalışmayan kızlardan daha fazla özgüvene sahip olduğunu göstermiştir. Araştırmanın niteliksel bölümü hem çalışan hem de çalışmayan ergenler açısından bu yaşta bir işte çalışmanın anlamını daha derinlemesine anlamayı amaçlamaktadır. Tematik analizler bir işte çalışmaya ilişkin hem olumlu hem de olumsuz anlamlar atfedildiğini göstermiştir. Olumlu anlam temaları şunları içermektedir: "çalışmaktan keyif almak", "maddi avantajlar" and "aileye destek olmak". Negatif temalar ise şunlardır: "eğitim fırsatının kaçırılması", "ağır iş koşulları" ve "ergenliğin bir işte çalışma zamanı olmaması". Pakistan'ın kültürel bağlamı, çalışan ergenlerin okula devamı ve kız ergenlerin eve maddi destek olarak güçlendirilmesi araştırmanın bulgularının tartışılmasında ele alınan konulardır. Anahtar Kelimeler: Benlik saygısı; Ergenler; Pakistan; Yaşam doyumu; Çalışan ergenler; Öz güven Danışman: Ayfer Dost Gözkan ABSTRACT The present study aimed to investigate the relationship between perceived psychological needs satisfaction and identity statuses in emerging adults across two social contexts i.e., parents and best friend. Data were collected as online self-report questionnaires from emerging adults aged between 18 and 26. A total of 288 university students completed questionnaires related to identity statuses and basic psychological needs satisfaction with mother, father and best friend. The results showed that needs satisfaction with the peer was significantly greater than needs satisfaction with parents. In addition, there was a significant effect of year of university education on identity diffusion such that identity diffusion was more prevalent in first year students than students with at least five year university education. Futher, multiple regression analyses indicated that needs satisfaction with best friend predicted all the identity statuses. However, needs satisfaction from mother predicted identity moratorium together with best friend and needs satisfaction from father predicted identity foreclosure jointly with best friend. The findings were discussed in the light of previous studies and future directions were provided. Keywords: Identity statuses; Psychological needs; Social environment ÖZET Bu çalışma, temel psikolojik ihtiyaçlar ile kimlik statüleri arasındaki ilişkiyi beliren yetişkinlik döneminde aile ve arkadaş ortamı olmak üzere iki ayrı sosyal bağlamda incelemeyi amaçlamıştır. Veriler 18 ve 26 yaş aralığındaki beliren yetişkinlerden öz değerlendirme anketlerinin online olarak doldurulması şeklinde toplanmıştır. Toplam 288 üniversite öğrencisi kimlik statüleri ve temel psikolojik ihtiyaçların anne, baba, ve en yakın arkadaş ortamında karşılanması ile ilgili ölçekleri doldurulmuştur. Sonuçlar temel psikolojik ihtiyaçların arkadaş ortamında aile ortamından daha fazla karşılandığını göstermiştir. Bunun yanı sıra üniversite eğitim yılının dağınık kimlik üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Dağınık kimliğin üniversitenin ilk yılındaki öğrencilerde en az beş yıldır üniversite eğitimi alan kişilerden daha fazla olduğunu bulunmuştur. Sonuçlar ayrıca temel psikolojik ihtiyaçların en yakın arkadaş tarafından karşılanmasının tüm kimlik statülerini yordadığını göstermiştir ancak temel psikolojik ihtiyaçların anne tarafından karşılanmasının yalnızca askıya alınmış kimliği, baba tarafından karşılanması ise ipotekli kimliği arkadaş ile beraber yordadığı bulunmuştur. Bulgular önceki çalışmalar ışığında tartışılmıştır ve ileriki çalışmalara önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kimlik statüleri; Psikolojik ihtiyaçlar; Sosyal çevre Danışman: Ayfer Dost Gözkan ABSTRACT In this study, links between executive functions and school readiness in 4- and 5-year-old Turkish children (N = 69) were examined. Both individual assessments (executive functions, and school readiness) and parent reports (executive functions, school readiness) were used to assess the variables of interest. Executive functions were assessed through hot and cool dimensions. It was hypothesized that hot executive functions would be related to social aspects of school readiness whereas cool executive functions would be related to cognitive aspects of school readiness (i.e., math and literacy). There was partial support for the hypotheses; cognitive and social aspects of school readiness were both predicted by cool and hot executive functions. In addition, parent reports were in the same line with behavioral assessments; school readiness was predicted by both cool and hot executive functions. Possible implications, limitations, and future directions were discussed in the light of the findings. Keywords: Readiness; Preschool childrens; Executive functions; Primary schools ÖZET Bu çalışmada 4 ile 5 yaşındaki çocukların (N=69) yürütücü işlevlerinin ilkokula hazır bulunuşlukları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bireysel değerlendirmeler (yürütücü işlevler, ilkokula hazır bulunuşluk) ve anne raporları (yürütücü işlevler, ilkokula hazır bulunuşluk) araştırma değişkenlerini ölçmek için kullanılmıştır. Yürütücü işlevler sıcak ve soğuk olmak üzere iki yönlü incelenmiştir. Hipotezlere göre sıcak yürütücü işlevlerin ilkokula hazır bulunuşluğun sosyal yönleriyle ilişkili olması beklenirken, soğuk yürütücü işlevlerin bilişsel ilkokula hazır bulunuşluk değişkenleriyle (örn., matematik, harf bilgisi ve fonolojik farkındalık) ilişkili olması beklenmiştir. Hipotezler kısmi olarak desteklenmiştir. Sosyal ve bilişsel olarak ayrılan ilkokula hazır bulunuşluk hem sıcak hem soğuk yürütücü işlevler tarafından yordanmıştır. Aileden toplanan anketlerde de okula hazır bulunuşluk hem sıcak hem soğuk yürütücü işlevler tarafından yordanmıştır. Uygulamalar, sınırlılıklar, ve ileriki çalışmalar için öneriler bulgular ışığında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hazırbulunuşluk; Okul öncesi çocuklar; Yönetici işlevler; İlkokullar Danışman: Deniz Tahiroğlu ABSTRACT Interest in identifying the precursors of internalizing and externalizing behavior problems has been increasing. Studies have shown that both parental socialization and children's temperamental characteristics trigger the chronicity and permanence of children's internalizing and externalizing problems. However, there is less research investigating the influences of parental socialization on children's internalizing and externalizing problems through children's temperament during middle childhood in non-Western contexts. Thus, this study aimed to examine the longitudinal relations between parental socialization of children's negative emotions, children's temperament and internalizing and externalizing problems, as well as the mediational effect of temperament on the relations between parental socialization and these problem behaviors with Turkish children. Total of 340 mothers and their children were recruited from Bolu, Istanbul, and Ankara. Coping with Negative Emotions scale at age 7, Children's Behavior Questionnaire at age 8, and CBCL/6-18 at age 9 were used in the study. Results showed that maternal punitive and minimization reactions were positively related to children's internalizing and externalizing problems. Attentional focusing and shifting were negatively associated with internalizing problems, and impulsivity was positively correlated with externalizing problems, but inhibitory control was negatively linked to externalizing problems. Moreover, maternal punitive reactions were negatively correlated with attentional focusing and shifting. Furthermore, maternal punitive reactions were directly and indirectly related to externalizing problems, and they indirectly influenced externalizing problems via inhibitory control. These findings suggest that maternal reactions to children's negative emotions and children's temperament contribute to better understanding of children's internalizing and externalizing problems. Keywords: Mother child relations; Mothers; Externalizing; Temperament; Negative mood; Socialization; Children; Internalize problems ÖZET İçselleştirme ve dışsallaştırma problemlerinin nedenlerine yönelik ilgi artmaktadır. Araştırmalar ebeveynlerin çocuklarının olumsuz duygularını sosyalleştirme biçimlerinin ve çocukların mizaç özelliklerinin, çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma problemlerinin kronik ve kalıcı hale gelmesini tetiklediğini göstermektedir. Fakat Batı toplumları dışındaki toplumlarda ebeveyn sosyalleştirmesinin, okul çağındaki çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma problemlerini, çocukların mizacı aracılığıyla nasıl etkilediğiyle ilgili çalışmalar azınlıktadır. Bu nedenle bu çalışma, ebeveynlerin çocuklarının olumsuz duygularını sosyalleştirmesi, çocukların mizacı ve içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri arasındaki boylamsal ilişkileri araştırmanın yanı sıra, Türkiye'de okul çağındaki çocukların mizacının, ebeveynlerin çocuklarının olumsuz duygularını sosyalleştirmesi ve çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri arasındaki ilişkilerine olan etkisini araştırmayı amaçlamıştır. Araştırma Bolu, Ankara ve İstanbul illerinden 340 anneyle ve çocuklarıyla yürütülmüştür. Araştırmada çocuklar 7 yaşındayken Olumsuz Duygularla Baş Etme Ölçeği, 8 yaşındayken Çocukların Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği ve 9 yaşındayken Çocuk Davranış Kontrol Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları annelerin cezalandırıcı tepkilerinin ve minimize etme tepkilerinin, çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma problemleriyle olumlu yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Çocuklarda dikkati odaklama ve dikkati çevirebilme, içselleştirme problemleriyle olumsuz yönde ilişkiliyken, dürtüsellik, dışsallaştırma problemleriyle olumlu yönde, fakat ketleyici kontrol, dışsallaştırma problemleriyle olumsuz yönde ilişkilidir. Ayrıca, annelerin cezalandırıcı tepkilerinin, çocuklarda dikkati odaklama ve çevirebilme ile olumsuz yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bunların yanısıra annelerin cezalandırıcı tepkilerinin hem doğrudan hem de dolaylı olarak çocukların dışsallaştırma davranışlarıyla ilişkili olduğu görülmüştür. Annelerin cezalandırıcı tepkileri çocukların dışsallaştırma problemlerini dolaylı olarak ketleyici kontrol aracılığıyla etkilemektedir. Bu sonuçlar annelerin çocukların olumsuz duygularına yönelik tepkilerinin ve çocukların mizacının, çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma problemlerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağladığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Ana-çocuk ilişkisi; Anneler; Dışsallaştırma; Mizaç; Olumsuz duygulanım; Sosyalleşme; Çocuklar; İçselleştirme sorunları Danışman: Asiye Kumru ABSTRACT Externalizing and internalizing behavior problems have been regarded as crucial markers of maladjustment across childhood and adolescence (Zahn-Waxler et al., 2000). Among several etiological factors; parental child-rearing practices and child temperament have documented to have unique as well as joint contributions to both adjustment and maladjustment outcomes of young children. This study examined mediational relations of child temperament with maternal child-rearing practices and externalizing and internalizing behavior problems in a 3-wave longitudinal study. A total of 293 Turkish preschool children (Mage=49.1 months, SD=3.86, range=39-58 months) and their mothers were recruited for this study. At age 4 maternal child rearing, at age 6 child temperament, and finally at age 7 behavior problems were measured via mothers' reports. It was hypothesized that maternal practices would longitudinally predict children's temperamental approach and reactivity. We further hypothesized that child's approach and reactivity would mediate longitudinal relations between maternal practices and externalizing and internalizing behavior problems. Results indicated that the direction of the longitudinal relationship between maternal child-rearing and child's temperament was from maternal warmth to child's reactivity such that higher levels of maternal warmth when children were 4 year-old predicted lower levels of children's reactivity at age 6. Moreover, maternal warmth at age 4 negatively predicted children's reactivity at age 6, which in turn predicted both externalizing and internalizing problems at age 7 positively. Accordingly, child's reactivity fully mediated the link between maternal warmth and externalizing behavior problems. This study shed light on the mechanism in which parental child rearing practices, child's temperamental characteristics and behavior problems were longitudinally related. Findings of the current study can inform prevention/intervention programs aiming at eradicating behavior problems earlier in childhood. Keywords: Parents attitude; Behavioural attitude; Externalizing; Personality traits; Temperament; Latency period; Preschool period; Preschool education; Child rearing; Internalize problems ÖZET Dışsallaştırma ve içselleştirme davranış problemleri çocukluk ve ergenlik dönemi uyum sorunlarının önemli göstergeleridir (Zahn-Waxler ve ark., 2000). Davranış problemlerini yordayan birçok etiyolojik faktör arasından öne çıkan anne-babaların çocuk yetiştirme tutumları ve çocukların mizaç özelliklerinin davranış problemleri üzerindeki ayrı ve ortak etkileri araştırmalar tarafından ortaya konulmuştur. Bu çalışmada çocukların mizaç özelliklerinin, annelerin çocuk yetiştirme tutumları ve çocukların davranış problemleri arasındaki ilişkide aracı rolünün üç-zamanlı boylamsal bir çalışmada incelenmesi amaçlanmıştır. Çocuklar 4 yaşındayken annelerin tutumları, 6 yaşındayken çocukların mizaç özellikleri ve 7 yaşındayken davranış problemleri anne raporuyla ölçülmüştür. Çalışmaya 291 okul öncesi dönemindeki çocuk (ortalama yaş=49.1 ay, SS=3.86, ranj=39-58 ay) ve anneleri katılmıştır. Çalışmada annelerin çocuk yetiştirme davranışlarının çocukların mizaç özelliklerini yordayacağı ve mizaç özelliklerinin de annelerin çocuk yetiştirme davranışları ile çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma davranış problemleri arasındaki boylamsal ilişkide aracı değişken olacağı varsayılmıştır. Bulgular, anne çocuk yetiştirme davranışları ile çocuğun mizacı arasındaki ilişkinin yönünün, annenin çocuk yetiştirme davranışlarından çocukların mizacına doğru olduğunu göstermiş ve çocuk yetiştirmedeki sıcaklık boyutunun (4 yaş) çocukların tepkisel mizaç özelliğini 2 yıl sonra negatif olarak yordadığını (6 yaş) ortaya koymuştur. Ayrıca, bulgular, annenin sıcak çocuk yetiştirme davranışının (4 yaş) çocukların 6 yaşındaki tepkisel mizaç özelliğini negatif olarak yordadığını, çocukların 6 yaşındaki tepkisel mizaç özelliğinin ise dışsallaştırma ve içselleştirme davranış problemlerini (7 yaş) pozitif olarak yordadığını ortaya koymuştur. Bu doğrultuda bulgular, çocukların 6 yaşındaki tepkisel mizaç özelliğinin annenin sıcak çocuk yetiştirme davranışı (4 yaş) ile çocukların dışsallaştırma davranış problemleri (7 yaş) arasındaki boylamsal ilişkide aracı rol oynadığını göstermiştir. Bu çalışmanın bulguları davranış problemlerini erken çocukluk döneminde ortadan kaldırmayı amaçlayan önleme/müdahale programlarını bilgilendirebilmesi açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: Ana-baba tutumu; Davranışsal tutum; Dışsallaştırma; Kişilik özellikleri; Mizaç; Okul çağı dönemi; Okul öncesi dönem; Okul öncesi eğitim; Çocuk yetiştirme; İçselleştirme sorunları Danışman: Asiye Kumru ABSTRACT The propose of the current study was to examine the relations between the perceived gratification of basic psychological needs (autonomy, relatedness, and competence) in relationships with parents and mathematics teacher, and academic outcomes in mathematics among Turkish early adolescents. A total of 551 secondary school students completed the questionnaire; the questions assessed the level of perceived gratification of basic psychological needs in relationships with mother, father, and mathematics teacher, as well as academic self-efficacy, self-determined motivation, approach and avoidance goals in mathematics, and implicit theories of intelligence of adolescents. Path analyses showed that after controlling for the demographic variables, mathematics teacher's gratification of psychological needs was positively linked with all the academic outcomes; higher levels of mothers' gratification of psychological needs predicted higher self-determined motivation; and higher levels of fathers' gratification of psychological needs predicted higher levels of approach goals. There was no significant difference between fixed and growth mindset groups in the mediation model. However, univariate analysis of variance revealed significant mindset differences: growth mindset group had higher scores on all of the variables than the fixed mindset group. The findings were discussed considering the previous studies. Keywords: Family; Family relations; Mathematics; Mathematics lesson; Motivation; Psychological needs; Basic needs; Determination of essense; Teachers ÖZET Erken ergenlik döneminde olan öğrencilerle yürütülen bu çalışma kendini belirleme kuramı perspektifinden, temel psikolojik ihtiyaçların (özerklik, yakınlık, yetkinlik) ebeveynler ve matematik öğretmeni tarafından karşılanması ve akademik sonuçlar arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Toplam 551 orta okul öğrencisi, temel psikolojik ihtiyaçların anne, baba ve matematik öğretmeni tarafından karşılanması, matematik dersindeki akademik öz yeterlik, motivasyon, yaklaşma ve kaçınma hedefleri ve örtülü zeka inanışları h
